Stuk voor stuk (5)

Aflevering 5 (september 2015)

Back to the future

Al gravend in de regionale archieven komen soms fantasierijke gedachten op over de gevolgen van de gebeurtenissen die in de stukken zijn vastgelegd. Fantasierijk, omdat deze bedenksels niet alleen gaan over het vervolg dat wél heeft plaatsgevonden, maar ook over ‘hoe zou het zijn gelopen als …’.

De opeenvolging van archiefstukken geven een soort logica weer, die als vanzelfsprekend leidt tot een voorspelbaar eindresultaat. Maar dat is natuurlijk een reconstructie met de kennis van later. De realiteit op het moment dat deze plaatsvindt is in heel veel gevallen juist onlogisch. De gevolgen zijn immers nu net niet te voorzien.

Een mooi regionaal voorbeeld vormt de opeenvolging van gebeurtenissen bij het uitbreken van de Groote Oorlog in 1914. De ontruiming van delen van de omgeving van de vesting Naarden blijken achteraf voorbarig en zwaar overtrokken. Maar als het toen snel escalerende conflict wel over de Nederlandse grens was gekomen en de bezettingslegers richting Amsterdam waren opgetrokken zouden we de stukken over het ontruimingsbevel heel anders lezen.

Ook het ongelooflijk moeilijke besluit van de Bussumse gemeenteraad om toch maar de enggronden aan de zuidkant van het dorp te bebouwen is zo’n voorbeeld. Hoe zou het Bussum zijn vergaan als de raad wel had vastgehouden aan haar principe en het ruimtegebrek had laten voortbestaan? Was er een andere oplossing voor de woningnood gekomen, met behoud van de groene akkers?

Nog maar een voorbeeld van ‘hoe zou het zijn gelopen als…’. Een leuk voorbeeld. In de dertiger jaren van de vorige eeuw ontstaat discussie over het gebruik van de speelweide aan de Burgemeester s’ Jacoblaan in Bussum. In het ontwerp van het Brediuskwartier bewust vrijgehouden voor recreatie door de nieuwe bewoners. Enkele villa-eigenaren klagen over het misbruik van deze gemeenschapsvoorziening, met name door “jongens behoorende tot de arbeidersklasse, die als een ongeordende troep en in hunne werkkleeding een partijtje voetballen”. De politie gaat patrouilleren en stuurt regelmatig jongens weg. Een groepje voetballertjes uit het Brediuskwartier schrijft een brief aan burgemeester en wethouders. Laat ons lekker een balletje trappen!

Anno 2015 is aan de s’ Jacoblaan nog steeds een peperduur stuk potentiele bouwgrond beschikbaar voor iedereen die er wil sporten en spelen. De “overlast” heeft niet geleid tot opheffing van de weide tussen de villa’s. Mede dankzij jongetje Verhaar en zijn vriendjes.

Hans Jonker  

 

Brief aan burgemeester
 

Laatst gewijzigd: 19/10/15