Stuk voor stuk (13)

Aflevering 13 (januari 2017)

Het mag geen naam hebben (deel 2)


Er bestaat een archiefgedeelte dat raakt aan een wereld waar we maar zelden mee in contact komen. Het is de wereld van de inwoners die we allemaal kennen maar niet kennen. Ze zwerven over straat, hangen rond bij het station (en tegenwoordig bij de gratis supermarkt-koffie). In zichzelf gekeerd of zich opdringend. Waar die vreemde man of vrouw woont weet eigenlijk niemand, hoe ze heten ook niet. Soms krijgt iemand een bijnaam.

Als het echt niet langer gaat komt de overheid in actie. Er wordt iets geregeld, en daarmee krijgt deze medeburger een dossier in de gemeentelijke administratie. Het zijn deze papieren die veel later weer zijn terug te vinden in het archief. Tegenwoordig gelden strenge privacy-regels die vernietiging van alle tot de persoon herleidbare gegevens voorschrijven. Maar een eeuw geleden werd daar anders over gedacht. Wat de archiefonderzoeker nu de gelegenheid geeft om deze mannen en vrouwen alsnog te leren kennen. Zelfs de “geneeskundige verklaring” bij de gedwongen opname is gewoon in te zien.

In de twintiger jaren van de vorige eeuw kende heel Bussum “Malle Arie”. Hij woonde in een schuur achter het huis van dokter Clinge Doorenbos aan de Huizerweg (waar nu het voormalig postkantoor staat) en later in een hutje op de vuilnisbelt. Wie zijn ware naam Arie Rezelman als zoekterm intoetst op deze website kan in de kranten lezen hoe zorgzaam zijn dorpsgenoten omgingen met de aan wanen lijdende man.

Malle Arie werd op kosten van de gemeente Bussum ondergebracht in het Belgische plaatsje Geel, waar een bijzondere vorm van gezinsverpleging bestaat. Meestal werd door de gemeente een naburiger onderkomen gezocht om bezoek van de familie te vereenvoudigen. Op het overzicht van een eeuw geleden is de verblijfplaats van zeven geesteszieke Bussummers na te lezen. Met naam en toenaam.

Tegenwoordig worden de digitale persoonsdossiers van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning en de Wet BOPZ systematisch gewist. De archiefonderzoeker kan zich over een eeuw alleen nog op het beleid en de beleidsuitvoering storten. Gelukkig.

Hans Jonker


Malle Arie
 


Archief gemeente Bussum 1817-1918

Inventarisnummer 1287, map VIII

 

 

 

Laatst gewijzigd: 31/01/17