De fontein in de Kerkstraat

Ook dit jaar waren de terrassen op het pleintje bij de bloemenkiosk aan de Kerkstraat weer druk bezet. Wie van hen zou nog weten dat hier ooit een fontein heeft gestaan, ontworpen door W.M. Dudok? Tegenwoordig is dit een voetgangersgebied en wordt al het overige verkeer geweerd. Hoe anders was dit vroeger. Uit het volgende relaas zal blijken dat de fontein op het brinkje aan de Kerkstraat zowel haar bestaan als haar ondergang te danken heeft aan het verkeer.

Klik voor vergroting Klik voor vergroting
De fontein in 1917 De situatie in de Kerkstraat, toen er nog geen fontein stond, 1917
   

Verkeersverbeteringsplan

In 1916 werd een verkeersverbeteringsplan opgesteld door een speciaal hiertoe in het leven geroepen Commissie van Voorlichting. Kennelijk was het toen al nodig om bepaalde wegen verkeersvrij te maken en verkeerssituaties te verbeteren. Eén van de voorstellen betrof de verkeerssituatie voor het oude postkantoor aan de Kerkstraat, waar nu het pand van C&A staat. Voor het postkantoor lag een brinkje met bomen waar het verkeer omheen geleid werd. Deze situatie voldeed niet meer. De wegen waren te smal, vooral bij het postkantoor. Daarom wilde men een kleine vluchtheuvel aanbrengen en de bomen rooien. Om dat verlies toch enigszins te compenseren stelde de commissie voor om een ‘pleinversiering’ te laten maken:

“De commissie zag in dat nu haar arbeid op dit belangrijke centrum een in zekeren zin negatief karakter droeg, waar zooveel boomen door haar ten doode veroordeeld worden, een meer opbouwend advies noodzakelijk zou zijn om het geschokte evenwicht te herstellen en om te voorkomen dat de arbeid der Commissie in de oogen der burgerij te zeer een vandalistisch karakter zoude krijgen. De aanstelling van den Directeur van Publieke Werken als lid der Commissie gaf trouwens gereede aanleiding om tot een volledig voorstel tot hervorming van het brinkje te kunnen geraken. Geheel in overeenstemming met de bedoeling der overige leden is door den Directeur een pleinversiering ontworpen, bestaande uit een bron met lantaarn, omgeven door bloemperken.”

De net benoemde directeur was de bekende W.M. Dudok.

Klik voor vergroting
De oude en de nieuwe situatie, 1916. De rondjes in de oude situaties stellen de bomen voor.
 

 

Fontein

De ´pleinversiering´ was dus één van de eerste ontwerpen van Dudok in Hilversum. Het was een fontein in de stijl van Amsterdamse School. Het had twee korte zijden waarlangs water liep over geglazuurde tegels. De lange zijden hadden bakstenen bloembakken. Deze bloembakken vormden één geheel met de zuil in het midden, met een lantaarn bovenin. De fontein was ongeveer 1.50 meter breed en ruim 8 meter hoog.

Klik voor vergroting Klik voor vergroting
Het ontwerp, 1916 De fontein in 1950
   

Eerste verzoeken om sloop

In de jaren twintig van de vorige eeuw waren er af en toe wat kleine problemen met het monument zoals wateroverlast en diefstal van de bloemen uit de bloembakken. Het eerste verzoek om afbraak van de fontein kwam van de commissaris van politie in 1935. Hij wilde graag parkeergelegenheid creëren. Dit verzoek werd afgewezen omdat er genoeg parkeergelegenheid in de omgeving was waar weinig gebruik van werd gemaakt, zoals op de Kerkbrink en aan de ´s-Gravelandseweg. In 1937 kwam het volgende verzoek om verwijdering, ditmaal van de winkeliers rondom. Door het parkeren naast de fontein en doordat de fontein de straat donker maakte, werden de winkels minder zichtbaar volgens hen. Daarbij liepen voetgangers alleen maar aan één kant waardoor ze op elkaar botsten. Ook dit verzoek werd afgewezen. De fontein stond op zo´n 12 tot 13 meter van de dichtstbijzijnde winkel en kon dus het zicht op de winkels niet erg beletten. Daarbij zou het pleintje door verwijdering “zeker een deel van zijn intimiteit verliezen”.

Parkeerplaatsen voor een monument

Op 2 mei 1950 besloot de gemeenteraad om de monumentale fontein te slopen en het vrijkomende terrein geheel tot parkeerplaats te bestemmen. De sloop en herinrichting kostte 4200 gulden. Door het verdwijnen van de fontein konden ‘maar liefst’ zeven auto´s meer worden geparkeerd!

Klik voor vergroting Klik voor vergroting
Afbraak van de fontein, 1951 Herinrichting van het pleintje, 1951
   

 Bomen en bloembakken

Halverwege de jaren zestig kon je op de brink geen auto meer parkeren, getuige foto´s uit die tijd. Je fiets kon je er nog wel stallen. Begin jaren zeventig werd de hele Kerkstraat voetgangersgebied en moesten alle auto´s plaats maken voor, hoe toepasselijk, bomen en bloembakken …

Klik voor vergroting Klik voor vergroting
Parkeergelegenheid op het brinkje, 1960 Voetgangersgebied in de Kerkstraat, 1971
   

Laatst gewijzigd: 15/10/12