Bevrijdingsdag in Hilversum

Op 7 mei 1945 reed er een Engelse verkenningsgroep als voorhoede van de Canadezen Hilversum in. Het Duitse leger capituleerde al twee dagen eerder, op 5 mei 1945,  en toen was Nederland een vrij land. Maar pas met de intocht van de geallieerden konden de feestelijkheden gaan beginnen. De bevrijding wordt sindsdien jaarlijks op 5 mei gevierd, voorafgegaan door de Nationale Dodenherdenking op 4 mei. Werd de bevrijding in de eerste naoorlogse jaren nog uitbundig gevierd, de laatste jaren zijn de vieringen aanzienlijk ingetogener geworden.

Bij Koninklijk Besluit van 24 september 1990 is 5 mei uitgeroepen tot een nationale feestdag. Maar dat betekende niet dat 5 mei automatisch een vrije dag was. Werkgevers en werknemers moesten hierover zelf een regeling treffen.

Klik voor vergroting
Militairen marcheren over de Groest na de bevrijding, 29 augustus 1945.
 

1945

Hieronder een greep uit de 5 meivieringen gedurende de periode 1945–1970. Het eerste bevrijdingsfeest vond om logische redenen in augustus 1945 plaats. Menige buurtvereniging gaf haar eigen invulling. Het programma van de Groest-feesten, vermeldde onder meer: ‘Marsch van een Detachment van het 14 Regiment Infanterie, kinderoptocht met versierde voertuigjes, fietsen en dergelijke, concerten op de Groest door onder andere Amsterdamsche Tramharmonie, dansen op de Groest, kindervoorstelling met tractatie in het Rex Theater, Etalage-wedstrijd, bevrijdingsvuur et cetera’.

1947

In 1947 begonnen de feestelijkheden met een aubade van schoolkinderen, klassen 4, 5 en 6, om 10.30 uur voor het Raadhuis. Vier scholen vaardigden een meisje af dat het hoofd der gemeente bloemen aanbood, er waren feestelijkheden op het hoofdterrein van het Sportpark, een massasamenkomst Nederlandse jeugdgemeenschap, een kerkconcert in de kerk van de Nederlandse Protestantenbond en er waren feesten in de verschillende buurten.

Ook was er een tunnelfeest in de Beatrixtunnel; entree 50 cent. Weer of geen weer, dit tunnelbal met ‘Gelegenheid tot gezelligheid, beschaafd dansen’ zou in elk geval doorgaan. The Lucky Boys zorgden voor de muziek. ‘Kijklustigen, die niet deelnemen aan het dansen, mogen alleen verwijlen op de trottoirs voor voetgangers. Het rijvlak uitsluitend bestemd voor dansparen. Danslievend Hilversum! Grijpt dezen unieken kans! De tunnelruimte wordt beveiligd tegen tocht. Consumptietenten aanwezig. Geen toegang voor kinderen zonder geleide.’

1952

In 1952 ontstond er deining over het voornemen om koorddansers en luchtacrobaten op te laten treden op de Groest, maar de politie zei niet genoeg personeel te kunnen leveren. ‘Men moet een dergelijk initiatief niet ‘dooddrukken’, omdat er een enkele moeilijkheid te overwinnen valt als het regelen van wat publieke belangstelling. Het lijkt ons goed, dat de aanvraag van een comité voor een dergelijke attractie nog eens wordt herzien.’ Dat schreef Het Gooi en Ommeland. Helaas is niet meer na te gaan of dit evenement alsnog is doorgegaan.

Klik voor vergroting Klik voor vergroting
De met honderden gevulde speelplaats volgt op 5 mei 1953 een opvoering van een toneelstuk. Luitenant-admiraal buiten dienst Helfrich knipt in 1955 het prikkeldraad door dat de toegang tot de verzetstentoonstelling verspert.
   

1955

Voor deze 10-jarige viering werden extra activiteiten georganiseerd zoals: het afwerpen van pakketten door vliegtuigen, etalagewedstrijden, openluchtspelen, groots opgezette optocht en een verzetstentoonstelling gedurende acht dagen tot en met de 5e mei.

1956

Op het Busken Huetplein, op de Groest, op het Slachthuisplein en elders traden de ‘Haagse Ooievaartjes’ op. Kinderoperette Goudhaantje en de Troubadours werd opgevoerd op het schoolplein van de Fabritius-Ruysdaelschool, kinderfeesten werden georganiseerd op het EMM-terrein, kinderoptocht door Hilversum Noord,  jeugdappèl, volksdansen, concert van de PTT-fanfare,  hoogdraadwerkers, lampionoptocht en een groots vuurwerk.

1962

De Commissie voor Jeugdwerk, Afdeling Jeugdappèl, schreef in maart aan het college van burgemeester en wethouders een brief: ‘In het feit, dat het op 5 mei tien jaar geleden zal zijn, dat het jeugdappèl werd ingevoerd bij de Hilversumse jeugd om de gedachte aan de Bevrijding van ons Vaderland levend te houden, heeft de Commissie Jeugdappèl gemeend een geschikte aanleiding gevonden en uitvoering van bovengemeld Appèl een nieuwe en frisse vorm te geven. Immers vooral bij de jeugd dreigt steeds het gevaar, dat een star en traditioneel programma de interesse en het enthousiasme doet verflauwen….’ De commissie suggereerde dat na het defilé het programma wordt vervolgd in de Expohal met ‘Opening; vlaggengroet; demonstraties door het Hilversums gymnastiekverbond en Odile enz., optreden van Dick Gabels en Sonja Weerdenburg, Dick Engelbracht en Jan Reinolds in een feestelijk program. Frans Soomers is gevraagd deze avond een stuk Verzetsproza te willen voordragen. Tot slot volgt dan een vlaggendemonstratie eveneens door de gymnastiekorganisaties verzorgd.’

In 1964 is ook voor het eerst sprake van de ingebruikneming van een vlonder in de Raadhuisvijver voor de feestelijkheden op 30 april-5 mei en gedurende de zomermaanden voor het geven van concerten.

1965

Twintig jaar na de oorlog zijn er bevrijdingsfeesten van 1 tot en met 9 mei met een keur aan activiteiten zoals: optochten, opvoeringen van toneelstukken, concerten op verscheidene locaties, de tentoonstelling in de EXPO-hal ‘Bezetting-Bevrijding’, kinderfeest et cetera.

1969

Het 5 meiprogramma kwam vrijwel overheen met dat in de voorgaande jaren. Bijzonder was wel dat het programma in de Burgerzaal van het Raadhuis verzorgd werd door de cabaretgroep van Herman Veen, Harlekijn.

Klik voor vergroting
Het défilé en jeugdappèl dat op 5 mei 1953 werd afgenomen bij het raadhuis door burgemeester J.J.G. Boot.
 

Dit artikel werd geschreven door de afdeling Communicatie en gepubliceerd op de website van de gemeente Hilversum op 28 april 2011.

Terug naar boven

Laatst gewijzigd: 25/04/12