Vereeniging van Beeldende Kunstenaars Laren-Blaricum

 

Rond 1900 had zich een aanzienlijke kunstenaarskolonie, met schilders als Hart Nibbrig, Co Breman en Roland Holst, in Laren en Blaricum gevormd. De aantrekkingskracht van deze twee plaatsen beperkte zich niet alleen tot de schilders. Ook schrijvers, dichters, musici en leiders van sociale bewegingen voelden zich aangetrokken.

 
 

Tentoonstellingscatalogus Vereeniging Beeldende Kunstenaars Laren-Blaricum (Gooi), tweede expositie 1930.

(Streekarchief Gooi en Vechtstreek, archief Vereeniging Beeldende Kunstenaars 'Laren-Blaricum', 1921-1995, doosnummer 5)

Even voor de eerste wereldoorlog begon Jan Hamdorff, handelaar in onroerend goed en gemeenteraadslid in zijn hotel ’Hamdorff’ te Laren tentoonstellingen voor de kunstenaars te organiseren. De tentoonstellingen waren een groot succes en trokken vele bezoekers uit binnen- en buitenland naar Laren.

Na de eerste wereldoorlog hadden de kunstenaars de behoefte om zich verenigen. Als eerste werd er in 1920 een inkoopcoöperatie opgericht voor het gemeenschappelijke inkopen van materialen en eventueel brandstof. Het daarop volgende jaar werd op 21 januari de ‘Vereeniging van Beeldende Kunstenaars Laren-Blaricum’ opgericht. Het doel van de nog altijd bestaande vereniging is het behartigen van de geestelijke en materiële belangen van haar leden door het doen houden van lezingen, het inkopen van schildersbenodigheden en het doen houden van tentoonstellingen. Bij zijn oprichting begon de vereniging met 48 leden en 39 donateurs; de vereniging groeide snel en telde in 1925 al 100 leden en 87 donateurs.

Als culturele instelling was de vereniging veelzijdig; zo werd er in 1924 een sociëteitsavond met kunstbeschouwingen ingesteld waar kunsthistorici, architecten, musicologen, beeldhouwers, schilders kwamen spreken. Ook uit het programma van een kunstavond op 23 september 1933 blijkt de landelijke uitstraling van de vereniging. Hier trad de fin de fleur van de Nederlandse artiestenwereld op zoals de sopraan Elise Menagé Challa; Willem Frederik Keppel Hesselink, de karikaturist en sneltekenaar met als artiestennaam Mr. Max; de actrice Hetty Beck bekend van de films De Overval (1962) en Het Mes (1961); de toneelkunstenaar Jan Musch en Louis Davids, revue- en variétéartiest en cabaretier.

Het Streekarchief is in het bezit van twee gedrukte programma’s met originele tekeningen van de leden: Gerardus Johannes Josephus de Boer en Richard Walther Illner. Het zou kunnen dat de programma’s door de leden van tekeningen zijn voorzien en vervolgens werden verstuurd aan de uitgenodigde donateurs.

 

Tekening van Richard Walther Illner op
het programma van de kunstavond, 23 september 1933.

(Streekarchief Gooi en Vechtstreek, collectie losse aanwinsten, inventarisnummer 7)

 

Tekening van Gerardus Johannes Josephus de Boer op het programma van de kunstavond, 23 september 1933.

(Streekarchief Gooi en Vechtstreek, collectie losse aanwinsten, inventarisnummer 7)

Illner werd geboren op 21 september 1874 te Leipzig en was kunstschilder. Hij studeerde bij Ludwig Schmid-Reutte en Ludwig Herterich aan de Academie te München en in Dresden bij Hermann Prell. Hij was werkzaam in München, Dresden en Darmstadt en exposeerde in 1926 in het Stedelijk Museum te Maastricht. Illner vestigde zich met zijn echtgenote Frieda Staib en twee dochter Hannelotte Carola en Marga Inge op 8 januari 1932 aan de Achterom 4 in Blaricum. De familie Illner verhuisde op 10 augustus 1932 naar de Oude kerkweg 29 te Laren en vertrok naar Duitsland op 13 februari 1937.

Gerardus Johannes Josephus de Boer, geboren op 28 november 1874 te Amsterdam, volgde zijn opleiding aan de Rijksnormaalschool en de Quillinusschool te Amsterdam. Hij woonde in de periode 1905 tot 1935 afwisselend in Laren en Blaricum waar hij op 17 januari 1935 overleed. Eén van De Boers werken ‘Violen’ is terug te vinden in de tentoonstellingscatalogus van 1930.

De vormgeving van de tentoonstellingscatalogi in de beginjaren van de vereniging was bijzonder, ze zijn klein oblong en de stijl van de opmaak doet denken aan het liniare lijnenspel van De Stijl. De catalogus werd gedrukt bij drukkerij ‚De Horizon’, Klaaskampen 1, te Laren.

De catalogus met 124 nummers bevat vooral schilderijen en grafiek, alsmede twee sculpturen en twee architectuurmaquettes. De onderwerpen van de schilderijen en grafieken bestaan uit landschappen, stillevens, genrestukken en enkele portretten en weerspiegelen in zoverre het artistieke programma van vereniging. Met uitzondering van de portretten en maquettes zijn alle kunstvoorwerpen te koop; de prijzen zijn in een aparte lijst opgegeven en gaan van f.10,- tot f.1500,-.

 

Bronnen

  • Streekarchief Gooi en Vechtstreek, archief Vereeniging Beeldende Kunstenaars 'Laren-Blaricum' 1921-1995.

  • E. de Paepe. 100 Jaar schrijvers en dichters in: Ach Lieve Tijd, dl. 4. Zwolle, 1993.

  • Streekarchief Gooi en Vechtstreek, bevolkingsregister Laren (1826) 1850-1939.

VBKLB afbeelding 4

Tentoonstellingscatalogus Vereeniging Beeldende Kunstenaars Laren-Blaricum (Gooi), tweede expositie 1930.

(Streekarchief Gooi en Vechtstreek, archief Vereeniging Beeldende Kunstenaars 'Laren-Blaricum' 1921-1995, doosnummer 5)

 

terug naar boven

Laatst gewijzigd: 07/03/11